Veeam SureBackup ile Otomatik Backup Doğrulama: Virtual Lab Kurulumu ve Recovery Verification

01

SureBackup Nedir ve Neden Gereklidir?

Geleneksel backup doğrulama yöntemi şudur: backup job'ı tamamlanır, sistem yöneticisi log'lara bakar ve "başarılı" yazar. Ancak bu yaklaşım ciddi bir soruyu yanıtsız bırakır: Backup dosyası okunabilir ve geri yüklenebilir durumda mı?

Veeam SureBackup, backup dosyalarını izole edilmiş sanal bir ağ ortamında (Virtual Lab) gerçekten başlatarak bu soruyu yanıtlar. VM'ler, üretim ortamına hiçbir etki yapmadan, kendi redo log/snapshot katmanları üzerinde çalıştırılır. Ping testi, VMware Tools heartbeat kontrolü ve özel uygulama scriptleri ile doğrulama otomatik olarak gerçekleştirilir.

Manuel Test vs SureBackup Karşılaştırması

Kriter	Manuel Test Restore	SureBackup (Otomatik)
Frekans	Ayda 1, belki çeyrekte 1	Her backup sonrası veya zamanlanmış
İnsan müdahalesi	Yüksek — teknik ekip gerektirir	Sıfır — tamamen otomatik
Üretim etkisi	Kaynak rekabeti riski var	İzole Lab — sıfır etki
Uygulama testi	Varsayılan — gözle kontrol	Script tabanlı, kanıtlanabilir
Raporlama	Elle tutulan kayıt	Otomatik HTML rapor, e-posta
Ölçeklenebilirlik	5-10 VM için uygulanabilir	Yüzlerce VM için ölçeklenir
Compliance kanıtı	Sözlü/elle belgelenmiş	Zaman damgalı, otomatik rapor

✔

3-2-1-1-0 kuralının "0"ı: Veeam'in önerdiği 3-2-1-1-0 backup stratejisindeki son "0", "sıfır doğrulanmamış backup" anlamına gelir. SureBackup bu sıfırı sağlamanın tek sistematik yoludur.

02

Lisans Gereksinimleri ve Desteklenen Platformlar

⚠

Lisans Uyarısı: SureBackup yalnızca Veeam Backup & Replication Enterprise ve Enterprise Plus lisanslarında mevcuttur. Community Edition ve Standard Edition kullanıcıları SureBackup özelliğine erişemez. Mevcut lisansınızı Help → About menüsünden kontrol edin.

❌

Community Edition

SureBackup mevcut değil

Yalnızca temel backup & restore

❌

Standard Edition

SureBackup mevcut değil

Virtual Lab desteği yok

✔

Enterprise

SureBackup tam destekli

Virtual Lab + Application Group

✔

Enterprise Plus

SureBackup + gelişmiş özellikler

Veeam ONE entegrasyonu dahil

Desteklenen Hipervizör Platformları

Platform	Virtual Lab Desteği	Notlar
VMware ESXi 6.x – 8.x	✓ Tam destekli	En olgun özellik seti; önerilen platform
Microsoft Hyper-V	✓ Destekli	Hyper-V Integration Services zorunlu
Nutanix AHV	✗ Mevcut Değil	AHV backup'ları için SureBackup kullanılamaz
Fiziksel sunucular	✗ Mevcut Değil	Yalnızca VM backup'ları doğrulanabilir

⚠

Nutanix AHV kullanıcıları için alternatif: AHV ortamında SureBackup kullanılamaz. Bu durumda Veeam DataLabs (Staged Restore) veya manuel test restore akışı değerlendirilebilir. ESXi/Hyper-V hybrid ortamlarda sadece bu hipervizörlerdeki VM'ler SureBackup kapsamına alınabilir.

03

Virtual Lab Mimarisi

Virtual Lab, SureBackup'ın çalıştığı izole edilmiş sanal ağ ortamıdır. Üretim ağından tamamen ayrılmış bu ortamda VM'ler başlatılır, testler çalıştırılır ve sonuçlar raporlanır — üretim ağına tek bir paket bile çıkmaz.

SureBackup Bileşen Mimarisi

          VBR Server
          Orchestration
        

→Job Start

          SureBackup Job
          Scheduler + Config
        

Application Group DC, DNS, DB VMs

→

          Virtual Lab
          Isolated Network
        

←

Verified VMs Test Targets

Backup Repository Kaynak dosyalar

→Redo Log

Proxy Appliance IP Masquerading

→Reports

VBR + E-posta HTML Rapor

VM'ler backup dosyası üzerinde çalışır — üretim verisi değişmez

Temel Bileşenler

🧪

Virtual Lab

İzole edilmiş sanal ağ ortamı

ESXi veya Hyper-V üzerinde çalışır; üretim ağından ayrıdır

📦

Application Group

Bağımlı VM'ler grubunun sırası

DC, DNS, veritabanı gibi bağımlılıkları önce başlatır

🛡

Proxy Appliance

IP masquerading ve Lab yönlendirmesi

VBR'ın Lab'a erişmesini sağlar; dış erişim için köprü

📋

Recovery Verification

Ping, heartbeat, uygulama testi

Her VM için özelleştirilebilir test dizisi

Disk Alanı Kullanımı

SureBackup çalışırken VM'ler doğrudan backup dosyaları üzerinde başlatılır. Her VM için bir redo log (yazma işlemleri için geçici alan) oluşturulur. Bu redo log'lar için hipervizörde yeterli geçici disk alanı bulunması gerekir. Test tamamlandığında redo log'lar otomatik olarak silinir.

ℹ

Redo log boyutu, test süresi boyunca VM'e yazılan veri miktarına bağlıdır. Uzun süre çalışan veya yoğun yazma yapan VM'ler için datastore'da en az VM disk boyutunun %20'si kadar boş alan bulundurmanız önerilir.

04

Virtual Lab Kurulumu: Adım Adım

Virtual Lab kurulumu VBR konsolundan yapılır. Her hipervizör için ayrı bir Virtual Lab oluşturulabilir. Aynı VBR'a bağlı birden fazla Virtual Lab tanımlanabilir.

1

Backup Infrastructure → SureBackup → Virtual Labs

VBR konsol sol menüsünde Backup Infrastructure seçin. Alt menüde SureBackup kategorisi altında Virtual Labs görünür. Sağ tıklayın veya toolbar'dan Add Virtual Lab seçin.

2

Host ve Datastore Seçimi

Wizard'ın Host adımında Virtual Lab'ın çalışacağı ESXi host'unu seçin. Datastore adımında redo log'ların yazılacağı datastore'u belirleyin. Üretim datastore'u seçmekten kaçının; mümkünse ayrı bir test datastore'u kullanın.

# Önerilen Virtual Lab datastore boyutu
Kural: En büyük test VM'inin %30'u × eş zamanlı VM sayısı
# Örnek: 3 × 500 GB VM, eş zamanlı 2 test → min. 300 GB boş alan
          

3

Proxy Appliance Yapılandırması

Proxy Appliance, Virtual Lab'daki VM'lere VBR'ın erişimini sağlayan ve IP masquerading yapan hafif bir virtual appliance'dır. Proxy Appliance adımında aşağıdaki değerleri belirleyin:

Alan	Açıklama	Örnek
IP Address	Proxy Appliance'ın üretim ağındaki IP'si	192.168.1.50
Subnet Mask	Üretim ağı subnet maskesi	255.255.255.0
Default Gateway	Üretim ağı gateway'i	192.168.1.1
DNS Server	VBR'ın kullandığı DNS	192.168.1.10

4

Network Masquerading Kuralları

Isolated Networks adımında Virtual Lab'ın izole network'lerini tanımlayın. Her üretim network'ü için bir izole karşılık belirlenir. IP masquerading sayesinde izole network'teki VM'ler sanki farklı bir IP bloğundaymış gibi görünür.

# Masquerading örneği
Üretim Network:  192.168.10.0/24
İzole Network:   172.16.10.0/24   # Lab içinde kullanılan IP bloğu
Masquerade IP:   10.0.0.x             # Dışarıdan erişim için
          

5

Virtual Lab'ı Kaydedin ve Test Edin

Wizard'ı tamamlayın. VBR, Proxy Appliance'ı otomatik olarak deploy eder. Kurulum birkaç dakika sürer. Tamamlandığında Virtual Lab, Stopped durumunda görünür — bu normal bir durumdur; SureBackup job çalışırken otomatik başlar.

✔

Virtual Lab başarıyla oluşturulduğunda Virtual Labs listesinde yeşil onay ikonu görünür. Proxy Appliance IP'sine ping atarak erişilebilirliği doğrulayın.

05

Application Group Yapılandırması

Application Group, SureBackup job'ı çalışmadan önce Virtual Lab'da başlatılması gereken bağımlı VM'leri tanımlar. Test edilecek VM'ler Active Directory, DNS veya veritabanı gibi servislere bağımlıysa, bu servisler önce başlatılmalıdır.

ℹ

Application Group zorunlu değildir. Test edilecek VM'leriniz bağımsız sistemlerse (örneğin dosya sunucusu veya web sunucusu) Application Group oluşturmaya gerek yoktur. Ancak domain-joined VM'ler için DC'yi Application Group olarak eklemek başarı oranını önemli ölçüde artırır.

1

SureBackup → Application Groups → Add

Backup Infrastructure → SureBackup → Application Groups yolunu izleyin. Add Application Group butonuna tıklayın.

2

VM'leri Ekleyin ve Sırayı Belirleyin

Virtual Machines adımında VM'leri ekleyin. VM başlatma sırası önemlidir: önce DC, ardından DNS, ardından veritabanı, en son uygulama sunucusu gibi bir hiyerarşi kurulmalıdır. Her VM için aşağıdaki parametreler ayarlanabilir:

Parametre	Açıklama	Önerilen Değer
Startup timeout	VM'in başlaması için maksimum bekleme süresi	300 saniye (DC için 600)
Max allowed boot time	VM'in belirlenen sürede başlamaması durumunda job başarısız sayılır	180 saniye
Memory allocation	Lab'da VM'e ayrılacak RAM miktarı	Orijinal değerin %50-100'ü

3

Verification Test'leri Seçin

Application Group VM'leri için de test türleri seçilebilir. DC için minimum VMware Tools Heartbeat kontrolü önerilir. Application Group VM'leri başlatılamasa dahi SureBackup job'ı devam edebilir — bu davranış SureBackup job settings → On application group failure ile yönetilir.

06

SureBackup Job Oluşturma

SureBackup Job, hangi VM'lerin doğrulanacağını, hangi Virtual Lab'ın kullanılacağını ve hangi testlerin çalıştırılacağını tanımlar. Zamanlanabilir veya backup job'ından sonra otomatik tetiklenecek şekilde yapılandırılabilir.

1

Home → SureBackup Job

VBR ana menüsünde Home sekmesine geçin. Ribbon'da SureBackup Job butonunu tıklayın.

2

Virtual Lab ve Application Group Seçimi

Virtual Lab adımında önceden oluşturduğunuz Lab'ı seçin. Application Group adımında DC/DNS grubunu ekleyin (opsiyonel).

3

Doğrulanacak VM'leri Ekleyin

Linked Jobs adımında, doğrulanacak VM'leri içeren backup job'larını ekleyin. Tüm job'daki VM'ler veya seçili VM'ler dahil edilebilir. Ayrıca Add Individually ile tek tek VM seçimi de yapılabilir.

⚠

Eş zamanlı VM sayısı: Çok fazla VM'i aynı anda başlatmak datastore ve CPU kaynaklarını tüketebilir. Başlangıç için en fazla 3-5 VM eş zamanlı test öngerilir. Bu değer Advanced → Max running VMs ile ayarlanır.

4

Zamanlama: Bağımsız veya Backup Job Sonrası

Schedule adımında iki seçenek mevcuttur:

✓ Run after this job: Backup job tamamlandığında SureBackup otomatik başlar. Anlık doğrulama için idealdir.
✓ Periodically / Specific day: Haftalık veya aylık bağımsız zamanlama. Kaynak kullanımı öngörülebilir.

5

SureBackup On-Demand Sandbox (VBR v12+)

VBR v12 ile birlikte gelen On-Demand Sandbox özelliği, scheduled job oluşturmadan belirli bir backup'tan izole Lab ortamı başlatmanıza olanak tanır. Patch test, uygulama geliştirme testi veya olay müdahale senaryoları için kullanışlıdır.

# On-Demand Sandbox başlatma yolu
Home → Backups → Sağ tık VM → Restore → Start (On-Demand Sandbox)
          

07

Test Scriptleri: Ping, Heartbeat ve Özel Uygulama Testleri

Her VM için farklı doğrulama testleri yapılandırılabilir. Testler sırayla çalıştırılır; herhangi biri başarısız olursa VM "Verification Failed" olarak işaretlenir.

Yerleşik Test Türleri

📡

Ping Test

VM'in network bağlantısı var mı?

ICMP echo — en temel doğrulama; başarısız olursa diğer testler durabilir

♥

VM Heartbeat

VMware Tools / Hyper-V Integration yanıt veriyor mu?

OS'in açık ve çalışır durumda olduğunun kanıtı

📄

Application Script

Özel sağlık kontrolü scripti

HTTP GET, SQL sorgu, dosya varlığı vb. — tam esneklik

Özel Test Scripti: HTTP Uygulama Sağlık Kontrolü

Aşağıdaki PowerShell scripti, Web sunucusunun belirtilen URL'den HTTP 200 döndürüp döndürmediğini kontrol eder. Script, SureBackup'ın Test Script alanına .bat veya .ps1 yolu olarak girilebilir.

# surebackup-http-check.ps1 # Kullanım: VBR SureBackup → VM Properties → Test Script alanına tam yolu girin # Parametreler: %vm_ip% VBR tarafından otomatik sağlanır param( [string]$TargetIP = "%vm_ip%", [int]$Port = 80, [string]$Path = "/", [int]$TimeoutSec = 30 ) $url = "http://$TargetIP`:$Port$Path" try { $response = Invoke-WebRequest -Uri $url -TimeoutSec $TimeoutSec -UseBasicParsing if ($response.StatusCode -eq 200) { Write-Host "SUCCESS: HTTP 200 OK — $url" exit 0 # VBR: Başarılı } else { Write-Host "FAILED: HTTP $($response.StatusCode) — $url" exit 1 # VBR: Başarısız } } catch { Write-Host "ERROR: $($_.Exception.Message)" exit 1 # VBR: Başarısız }

ℹ

Exit code kuralı: VBR, scriptin çıkış kodunu kullanarak başarı/başarısızlık kararını verir. exit 0 = başarılı, exit 1 (veya herhangi bir sıfır dışı değer) = başarısız. Script içinde Write-Host ile yazdığınız mesajlar VBR job log'larına aktarılır.

Özel Test Scripti: SQL Bağlantı Kontrolü

# surebackup-sql-check.ps1 # SQL Server'a bağlanabilir ve basit sorgu çalıştırılabilir mi? param( [string]$SqlServer = "%vm_ip%", [string]$Database = "master", [int]$TimeoutSec = 30 ) try { $conn = New-Object System.Data.SqlClient.SqlConnection $conn.ConnectionString = "Server=$SqlServer;Database=$Database;Integrated Security=True;Connection Timeout=$TimeoutSec" $conn.Open() $cmd = $conn.CreateCommand() $cmd.CommandText = "SELECT @@VERSION" $result = $cmd.ExecuteScalar() Write-Host "SUCCESS: SQL Server yanıt verdi — $SqlServer" $conn.Close() exit 0 } catch { Write-Host "FAILED: SQL bağlantı hatası — $($_.Exception.Message)" exit 1 }

Test Scriptini SureBackup'a Ekleme

1

SureBackup Job → VM Properties

SureBackup job düzenleyicisinde doğrulanacak VM'e çift tıklayın. VM Properties penceresi açılır.

2

Test Scripts sekmesi

Test Scripts sekmesinde Run the following test script kutucuğunu işaretleyin. Script dosyasının yolunu girin (VBR sunucusunda erişilebilir bir UNC path veya lokal path olmalıdır).

# Örnek script yolu
Path: C:\VeeamScripts\surebackup-http-check.ps1
Arguments: -TargetIP %vm_ip% -Port 443 -Path /health
          

08

Published Ports ile Sandbox'a Erişim

Published Ports özelliği, Virtual Lab'daki izole VM'lere seçici dış erişim sağlar. Bu sayede test sürecinde bir VM'e RDP veya HTTP ile bağlanabilir, uygulama davranışını manuel olarak gözlemleyebilirsiniz.

ℹ

Published Ports, kalıcı bir tünel değildir. Yalnızca SureBackup job çalışırken aktiftir. Job tamamlandığında veya durdurulduğunda erişim otomatik olarak kesilir.

1

Virtual Lab → Published Ports sekmesi

Virtual Lab ayarlarını düzenleyin. Published Ports sekmesine gidin. Add butonuna tıklayın.

2

Kural Tanımlama

Her kural için aşağıdaki değerleri girin:

Alan	Açıklama	RDP Örneği
Host	Lab'daki VM'in IP adresi (izole network)	172.16.10.5
Protocol	TCP veya UDP	TCP
VM Port	VM üzerindeki hedef port	3389
Proxy Appliance Port	Proxy üzerinden erişilecek port	33890

# RDP erişim örneği: Lab VM'ine RDP bağlantısı
Bağlantı adresi: <proxy-appliance-ip>:33890
# mstsc /v:192.168.1.50:33890
          

💡

Kullanım senaryosu: Bir VM'in backup'tan başlatıldıktan sonra özel bir uygulama ekranının görünümünü doğrulamak istiyorsanız Published Ports üzerinden RDP açın ve uygulama arayüzünü kendiniz kontrol edin. Bu özellik, on-demand sandbox tatbikatları için de idealdir.

09

Raporlama ve E-posta Bildirimleri

SureBackup her çalışmasında otomatik olarak bir HTML rapor üretir. Bu rapor, doğrulanan her VM için test sonuçlarını, başlatma sürelerini ve hata mesajlarını içerir. Raporlar compliance ve denetim süreçlerinde kullanılabilir.

HTML Rapor İçeriği

✓ Job adı, başlama / bitiş zamanı, toplam süre
✓ Her VM için: başlatma süresi, ping sonucu, heartbeat sonucu, script sonucu
✓ Başarılı / başarısız VM sayısı özeti
✓ Script çıktıları ve hata mesajları
✓ Zaman damgalı oturum ID'si (audit trail)

E-posta Bildirimi Yapılandırması

1

VBR Options → E-mail Settings

Menu → General Options → E-mail Settings yolundan SMTP sunucusu tanımlanır. Bu ayar tüm job bildirimleri için geçerlidir.

2

SureBackup Job → Advanced → Notifications

SureBackup job ayarlarında Advanced → Notifications sekmesini açın. E-posta adresini girin ve bildirim koşulunu seçin:

Seçenek	Davranış
Send e-mail notifications if job completes successfully	Her başarılı çalışmada bildirim gönderilir
Send e-mail notifications if job fails	Yalnızca başarısız doğrulamada bildirim
Send e-mail notifications if job completes with warnings	Kısmi başarısızlıklarda bildirim
Attach HTML report to e-mail	Rapor dosyası e-posta ekine eklenir

PowerShell ile SureBackup Sonuçlarını Sorgulama

# Son 7 günün SureBackup session'larını listele Get-VBRBackupSession | Where-Object { $_.JobType -eq "SureBackup" -and $_.CreationTime -gt (Get-Date).AddDays(-7) } | Select-Object -Property JobName, State, Result, CreationTime, EndTime # Başarısız SureBackup session'larını filtrele Get-VBRBackupSession | Where-Object { $_.JobType -eq "SureBackup" -and $_.Result -eq "Failed" } | Format-Table JobName, CreationTime, EndTime, State # Belirli bir job'ın son session raporu $job = Get-VBRJob -Name "SureBackup-Production-VMs" $session = Get-VBRBackupSession -Job $job | Sort-Object CreationTime | Select-Object -Last 1 $session.Logger.GetLog()

Veeam ONE Entegrasyonu

Enterprise Plus lisansıyla birlikte gelen Veeam ONE, SureBackup sonuçlarını merkezi bir dashboard'da gösterir. Başarısız doğrulamalar için alarm tanımlanabilir, trend raporları oluşturulabilir.

10

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar ve Sık Yapılan Hatalar

Sorun / Hata	Muhtemel Sebep	Çözüm
VM başlatılamıyor — timeout	Datastore yavaş; startup timeout değeri çok düşük	VM Properties'de startup timeout'u artırın (300 → 600 sn); datastore IOPS değerini kontrol edin
Ping başarılı, heartbeat başarısız	VMware Tools kurulu değil veya eski sürümde	Kaynak VM'de VMware Tools'u güncelleyin; backup'ı yeniden alın
Script testi başarısız — exit 1	Script VBR sunucusundan ulaşılamıyor veya VM'e erişilemiyor	Script yolunu kontrol edin; Masquerading kurallarını doğrulayın; Published Ports üzerinden manuel test yapın
Application Group VM'leri başlatılmıyor	DC backup'ı tutarsız; redo log için yeterli alan yok	DC backup'ını manuel restore ile doğrulayın; datastore'da boş alan bırakın
SureBackup gece çalışıyor, üretim yavaşlıyor	Üretim ortamıyla aynı datastore kullanılıyor	Ayrı SureBackup datastore tanımlayın; mesai saati dışına zamanlayın
Proxy Appliance deploy edilemiyor	ESXi'de yetersiz RAM veya vCPU quota aşıldı	ESXi host kaynaklarını kontrol edin; farklı host seçin
Nutanix AHV VM'leri SureBackup kapsamında değil	AHV desteklenmez	Bu kısıtlama tasarım gereğidir; Staged Restore veya manuel test kullanın

Best Practice Özeti

✓ Virtual Lab için üretimden ayrı, özel bir datastore kullanın
✓ Eş zamanlı test VM sayısını 3-5 ile sınırlayın; gerekirse birden fazla job oluşturun
✓ Domain-joined VM'ler için Application Group'a DC ekleyin
✓ Script testleri için her uygulama türüne özel sağlık kontrolü scripti yazın
✓ SureBackup raporlarını aylık olarak arşivleyin; compliance kanıtı olarak saklayın
✓ Başarısız doğrulamalar için e-posta bildirimi zorunlu tutun
✓ VMware Tools'un tüm VM'lerde güncel olduğundan emin olun
✓ Test zamanlamasını düşük iş yükü dönemine (gece / hafta sonu) kaydırın

ESH Bilişim

SureBackup kurulumunda uzman desteği

Virtual Lab tasarımı, Application Group yapılandırması ve test scriptleri konularında yetkili Veeam partner desteği almak için ESH Bilişim ile iletişime geçin. Mevcut ortamınızı analiz ederek size özel SureBackup stratejisi oluştururuz.

info@esh.com.tr www.esh.com.tr

11

Kaynaklar ve Referanslar

01
Veeam SureBackup Resmi Dokümantasyonu
helpcenter.veeam.com — SureBackup Job (vSphere)
02
Virtual Lab Kurulum Rehberi
helpcenter.veeam.com — Virtual Lab Configuration
03
Application Group Yapılandırması
helpcenter.veeam.com — Application Groups
04
Veeam PowerShell Referans Kılavuzu
helpcenter.veeam.com — PowerShell Reference
05
Veeam Best Practice Guide — SureBackup
bp.veeam.com — SureBackup Best Practices
06
Veeam KB: SureBackup Test Script Exit Codes
veeam.com/kb2142 — Configuring Test Scripts for SureBackup
07
Veeam Forums — SureBackup Community
forums.veeam.com — SureBackup Discussions

Veeam SureBackup Virtual Lab Backup Doğrulama Recovery Verification VMware Hyper-V PowerShell Disaster Recovery

↑ Başa Dön