Morpheus'un gerçek değeri, altyapı mühendislerini her VM isteğinin ortasından çıkararak kullanıcılara kontrollü bir self-service deneyimi sunmasıdır. Bu rehber; Instance Type ve Layout kavramlarından Form Builder ile özelleştirilmiş giriş formlarına, Servis Kataloğu öğelerinden onay iş akışlarına (approval workflows) kadar eksiksiz bir self-service portal tasarımını adım adım anlatır. Rehberin sonunda kullanıcılarınız tek tıklamayla standart VM'ler oluşturabilecek.
Morpheus'un kütüphane katmanı, bir hiyerarşi içinde çalışır. Bu hiyerarşiyi anlamadan katalog tasarımı yapmak çok sayıda deneme-yanılmaya yol açar. Aşağıdaki tablo katmanları ve aralarındaki ilişkiyi özetler:
| Katman | Ne Tanımlar? | Örnek |
|---|---|---|
| Instance Type | Servis kategorisi, görünümü ve temel metadata | RHEL 9 Sunucu, Windows Web Server |
| Layout | Hangi buluta, hangi teknolojiyle dağıtılacak | VMware üzerinde tek RHEL 9 VM |
| Node Type | Gerçek VM şablonu ve agent ayarları | rhel9-template-v2 + Morpheus Agent |
| Service Plan | CPU/RAM boyut seçenekleri | Küçük (2/4), Orta (4/8), Büyük (8/16) |
| Option Type / Form | Kullanıcıdan alınacak özel girişler | Proje adı, bölüm, yaşam süresi |
| Catalog Item | Kullanıcıya sunulan self-service öğesi | "Uygulama Sunucusu İste" |
| Workflow | Provisioning öncesi/sonrası otomasyon adımları | DNS kaydı oluştur, ticket aç |
Instance Type, servis kataloğundaki bir ürünün vitrini gibidir. Kullanıcı bu ismi ve açıklamayı görür; teknik detaylar arkada Layout katmanında gizlidir.
Library → Instance Types → Add Instance Type yolunu izleyin.
Instance Type'a maliyet kodu (cost code) atayarak showback ve chargeback raporlarında bu servise ait maliyetleri ayrı izleyebilirsiniz. Bu alan Morpheus Costing modülüyle entegre çalışır.
Layout, Instance Type'ın nasıl dağıtılacağını tanımlar. Aynı Instance Type için birden fazla Layout olabilir — örneğin biri VMware'e, diğeri AWS'e, üçüncüsü bare-metal'a dağıtım yapar. Kullanıcı provisioning sırasında seçilen buluta göre uygun Layout otomatik sunulur.
Oluşturduğunuz Instance Type'ı açın → Layouts sekmesi → + Add Layout.
Layout'a bağlanan Option Type'lar provisioning formunda kullanıcıya gösterilir. Önce 6. bölümde Option Type'ları oluşturun, ardından buraya gelin ve seçin. Şimdilik boş bırakabilirsiniz.
Node Type, Layout'un en alt katmanıdır ve gerçek VM şablonuyla agent kurulum ayarlarını içerir. Her Layout en az bir Node Type içermelidir.
Library → Node Types → + Add Node Type yolunu izleyin.
Oluşturduğunuz Layout'u açın → VM Types sekmesi → + Add VM Type → oluşturduğunuz Node Type'ı seçin. Bir Layout'a birden fazla Node Type eklenebilir (küme veya çok katmanlı uygulamalar için).
Service Plan, kullanıcılara sunulan CPU/RAM boyut seçenekleridir. Önceden tanımlanmış planlar sayesinde kullanıcılar rastgele boyut girişi yapamaz; yalnızca onaylı konfigürasyonlardan seçim yapar. Bu, kaynak israfını önlemenin en etkili yollarından biridir.
Instance Type sayfasında Allowed Service Plans alanından hangi planların bu Instance Type için sunulacağını belirleyin. Seçilmeyen planlar bu Instance Type provisioning formunda görünmez.
Morpheus'un Option Type sistemi, provisioning formlarına özel alanlar eklemenizi sağlar. Metin kutusu, açılır menü, onay kutusu, gizli alan ve hatta dinamik liste (REST API'ye bağlı) gibi farklı türler desteklenir. Bu alanlar hem provisioning sırasında kullanıcıdan değer toplar hem de Workflow içinde değişken olarak kullanılır.
| Option Type Türü | Kullanım Senaryosu |
|---|---|
| Text | Proje adı, açıklama, e-posta adresi |
| Select (Dropdown) | Ortam (Prod/Test/Dev), departman seçimi |
| Radio | İkili seçimler (evet/hayır) |
| Number | İstenen yaşam süresi (gün), ek disk boyutu |
| REST (API List) | Harici sistemden dinamik liste (CMDB, ITSM) |
| Hidden | Sabit değer — kullanıcı görmez, workflow kullanır |
| Password | Gizli değer girişi (şifre, token) |
Library → Options → + Add Option Type yolunu izleyin.
Oluşturulan Option Type'ları hem Layout'a (provisioning formuna eklenir) hem de Catalog Item formuna bağlayabilirsiniz. Layout'a bağlandığında her provisioning işleminde görünür; Catalog Item formuna bağlandığında yalnızca katalog üzerinden erişimde.
Library → Forms → + Add Form ile birden fazla Option Type'ı anlamlı gruplar altında toplayın. Formlar Catalog Item'lara atanır ve self-service portalda düzenli bir görünüm sunar:
Catalog Item, kullanıcının self-service portalda gördüğü ve tıkladığı kutucuktur. Bir veya birden fazla Instance Type'ı, özel formu ve isteğe bağlı onay akışını bir araya getirir.
Preview butonuyla kullanıcının göreceği kataloğu önizleyin. Form alanlarının doğru sırayla ve doğru türde göründüğünü doğrulayın. Zorunlu alanların etiketlendiğinden emin olun.
Daha karmaşık senaryolar için Morpheus App Blueprint kullanır. Örneğin "3 katmanlı uygulama" blueprint'i tek tıklamayla web sunucusu + uygulama sunucusu + veritabanı VM'lerini birlikte dağıtır. Blueprint'ler JSON/YAML ile tanımlanır ve kataloga App olarak eklenir.
Morpheus'ta onay akışları, provisioning taleplerinin otomatik yerine getirilmeden önce belirli kişi veya grupların onayına sunulmasını sağlar. ServiceNow, Jira ve e-posta ile entegrasyon desteklenir.
Onay akışı dışında, provisioning öncesi ve sonrasında otomatik çalışacak görevleri Provisioning Workflow (Library → Automation → Workflows) ile tanımlayabilirsiniz:
Oluşturduğunuz Workflow'u Layout'un Provisioning Workflow alanına bağlayın. Bu sayede bu Layout'tan oluşturulan her VM için workflow otomatik tetiklenir.
Self-service kataloğun değeri, doğru kişilerin doğru öğelere erişmesinden gelir. Morpheus'un rol tabanlı erişim kontrolü (RBAC), katalog öğelerini belirli roller veya tenant'larla kısıtlamanıza olanak tanır.
| Yapılandırma | Nerede? | Etkisi |
|---|---|---|
| Catalog Item Visibility | Catalog Item → Edit → Visibility | Public: herkes, Private: seçili tenant'lar |
| Role Permission | Administration → Roles → Catalog Access | Rol bazında hangi katalog öğelerine erişileceği |
| Tenant Erişimi | Catalog Item → Tenant Permissions | Hangi alt kiracıların bu öğeyi göreceği |
| Onay Kuralları | Administration → Policies | Belirli roller için onay atla veya zorunlu kıl |
Self-service kataloğunuzu canlıya almadan önce tam bir uçtan uca test yapın. Geliştirici rolündeki bir test kullanıcısıyla aşağıdaki senaryoları çalıştırın:
ESH Bilişim, Instance Type tasarımı, özel formlar, onay iş akışları ve ServiceNow entegrasyonu konularında HPE Morpheus danışmanlığı verir. Pre-sales süreçlerinizde "self-service demo" oluşturmak istiyorsanız sahadan deneyimli bir ekiple çalışın.